Δευτέρα, 16 Μαΐου 2016

Συντήρηση: Θα πετύχει;

   Οι περισσότεροι νομίζουν με τη δίαιτα μείωσης του βάρους και αφού έχουν χάσει τα κιλά που προσδοκούσαν, όλα τέλειωσαν και δεν χρειάζεται να γίνει τίποτε άλλο. Μεγάλο λάθος στο οποίο ο ειδικός έχει βάλει το χέρι του
, μιας και θα πρέπει να τονίζει από την πρώτη συνεδρία ότι το αδυνάτισμα έχει περιόδους-διαστήματα και η μείωση του βάρους αφορά το 50% της προσπάθειας. Και το υπόλοιπο 50% τι είναι; Αφήνουμε για μετά την απάντηση μιας και πρέπει να εξηγήσουμε πως αισθάνεται κάποιος που καταφέρνει να χάσει σημαντικό βάρος, π.χ.20 κιλά. Με την τελευταία μέτρηση που θα πάρει ο θεραπευόμενος και θα δει το τελευταίο κιλό να χάνεται το μυαλό του είναι στο 'μετά τη δίαιτα'. Οι τελευταίοι ένας-δύο μήνες της μείωσης του βάρους είναι μήνες που ο θεραπευόμενος αδυνατίζει από την ταχύτητα που έχει η δίαιτα στη ζωή του παρά από επιθυμία (είναι ένα συναίσθημα που θα μιλήσουμε σε νεότερο άρθρο μας). Το μυαλό του είναι στην έξοδο από τη δίαιτα και στη συντήρηση. Η συντήρηση στο μυαλό του έχει περισσότερο ρόλο ιστορικής συνέχειας και όχι τον πραγματικό χαρακτήρα της συντήρησης. Αυτά τα δομικά λάθη στα οποία κύρια ευθύνη φέρει ο ειδικός, είναι που δείχνουν τα πρώτα σημάδια μιας πιθανής λάθος ενημέρωσης και αντιμετώπισης του όρου 'δίαιτα-συντήρηση'.
   Συντήρηση είναι η περίοδος εκείνη που ο θεραπευόμενος περνάει στο συμπεριφορικό εκείνο στάδιο θεραπείας όπου εξισσοροπείται το παρελθόν το παρόν και το μέλλον του, με απώτερο στόχο την σταθεροποιήση του μειωμένου βάρους. Τι εννούμε παρελθόν, παρόν και μέλλον; Παρελθόν : οι συνήθειες εκείνες που δημιούργησαν το πρόβλημα και πάντα είναι εδώ για να το ξαναδημιουργήσουν, αυτές οι συνήθειες αλλάζουν αργά, δύσκολα και απαιτείται χρόνος, το κύλισμα προς τα πίσω είναι μια πολύ εύκολη, γνώριμη και ασφαλής οδός για τον θεραπευόμενο. Παρόν : καινούριες συνήθειες έχουν 'ραφτεί' στη νέα καθημερινότητα, οι συνήθειες αυτές που οδήγησαν και στη μείωση του βάρους, δεν είναι ποτέ μόνιμες (αν και φλερτάρει έντονα ο θεραπευόμενος με την ιδέα ότι άλλαξαν οι συνήθειες του), καταλαμβάνουν μικρό ποσοστό στις εγκεφαλικές του συνήθειες. Αν θα μπορούσαμε να χωρίσουμε τις συνήθειες σε δύο μέρη δηλαδή στις συνήθειες χρόνου και στις συνήθειες τρόπου θα μπορούσαμε να πούμε ότι οι συνήθειες χρόνου καταλαμβάνουν το μεγαλύτερο μέρος του εγκεφάλου του και αποτελούνται κυρίως από το παρελθόν και λίγο από το παρόν, ενώ οι συνήθειες τρόπου αποτελούνται κυρίως από το παρόν και απεικονίζουν το πως συμπεριφέρεται ο θεραπευόμενος το τελευταίο διάστημα. Για να μπορέσουν να αλλάξουν οι συνήθειες προς το καλύτερο και να μονιμοποιηθούν θα πρέπει οι καινούριες συνήθειες που τώρα εισάγονται στην καθημερινότητα του, να κατακτούν όλο και περισσότερο χώρο στις συνήθειες χρόνου. Μέλλον : η επιθυμία του θεραπευόμενου να διατηρήσει το υγιές κομμάτι των νέων συμπεριφορών που έχει υιοθετήσει στην καθημερινότητα του, να μην ξαναπαχύνει, προσδοκίες, όνειρα, αυτοπεποίθηση, μια υγιή μετάβαση από το παρελθόν σε ένα καινούριο υγιέστερο εαυτό.
   Πάμε όμως στο κομμάτι εκείνο της θεραπείας που ξεκινά η έξοδος, η 'πτώση' και ο φαύλος κύκλος. Έχουν περάσει 12 μήνες, η κυρία Χ. έχει χάσει 20κιλά και πρέπει να σταθεροποιήσει το νέο της βάρος. Συναίσθημα κυρίας Χ. : τους τελευταίους δύο μήνες υπάρχει κόπωση από τη δίαιτα, αισθάνεται όμως πολύ χαρούμενη που έχει φτάσει ως εδώ, έχει την αίσθηση ότι άλλξαν οριστικά οι συνήθειες της, δεν μπορεί να φανταστεί με τίποτα ότι μπορεί να ξαναπάρει βάρος, αισθάνεται παντοδύναμη που έφτασε να ζυγίζει 20κιλά λιγότερο, αισθάνεται άτρωτη και ότι έχει πάρει πια το πάνω χέρι. Κάποιες φορές παρατηρούνται και φαινόμενα υποβάθμισης του ρόλου του ειδικού. Η κυρία Χ. θα ακολουθήσει πιθανότατα δύο σενάρια α)Θα κάνει μηνιαία συντήρηση για 2-3 μήνες αλλά μέσα της θα πιστεύει ότι δεν το έχει ανάγκη και το κάνει καθαρά επειδή το λέει ο ειδικός της, δεν πιστεύει δηλαδή ότι το έχει ανάγκη β)Θα σταματήσει κάθε επαφή με τον ειδικό της ακολουθώντας το συναίσθημα εκείνο που της λέει 'άλλαξαν οι συνήθειες δεν χρειάζεσαι τον ειδικό'.

             Ανάλυση των δύο σεναρίων
Α Σενάριο : μετά το πέρας του σταδίου μείωσης του βάρους η κυρία Χ. νομίζει ότι όντας μέσα στο στάδιο της συντήρησης θα χάσει άλλα δύο-τρία κιλά ακόμη γι' αυτό ζητάει από τον ειδικό της να σταματήσει και νωρίτερα τη δίαιτα για να μπει γρήγορα στη συντήρηση. Τι γίνεται ; με το που αισθανθεί ότι είναι σε στάδιο συντήρησης, σαν πάτημα κουμπιού και με τρόπο μαγικό, κάθε μείωση βάρους σταματά. Τι συμβαίνει τον πρώτο μήνα; αφού η μείωση βάρους που προσδοκά δεν έρχεται και με την χαλαρότητα που προσφέρει η αραιότερη επισκεψιμότητα ξεκινούν οι κρίσεις, στην αρχή μία την εβδομάδα, μετά δύο την εβδομάδα.... και ο πρώτος μήνας κλείνει με +1,5κιλό περίπου. Ο δεύτερος μήνας με 30% περισσότερες κρίσεις κλείνει με άλλα 2,5κιλά (σύνολο 4). Κατά πάσα πιθανότητα δεν θα υπάρξει τρίτος μήνας και αυτό γιατί κυριαρχούν τα λανθασμένα συναισθήματα π.χ.αντί να προτείνει στον ειδικό της πύκνωση της επισκεψιμότητας θα σκεφτεί ότι θα ρίξει τον εγωισμό της τότε που έλεγε 'οι συνήθειες μου άλλαξαν', όταν θα χρειαστεί να παραδεχτεί την αδυναμία της στον ειδικό ή την επανεμφάνιση παλαιών συμπεριφορών. Θα διαλέξει να μην τσαλακωθεί στον ειδικό και θα προτιμήσει να θυμάται την παντοδύναμη αδυνατισμένη κυρία Χ. που άλλαξε για πάντα. Η επανεμφάνιση παλαιών συμπεριφορών είναι γεγονός, μέσα σε 6 μήνες από την ημέρα που πάτησε το κουμπί η κυρία Χ. έχει πάρει το 120% του βάρους του οποίου ξεκίνησε. Το λάθος των ειδικών έγκειται στο εξής; α)νομίζουν ότι με μια απλή δίαιτα ξεμπέρδεψαν και τη δική τους ζωή και των πελατών τους β)θα πρέπει στις δύο πρώτες συνεδρίες να μιλούν και να αναλύουν λεπτομερέστατα τα στάδια της θεραπείας και τα πιθανά σενάρια σε κάθε στάδιο ώστε ο θεραπευόμενος να γίνει μέτοχος του καλού και του κακού σεναρίου αλλά μέτοχος και στο 'από τι πάσχει'. Στο ερώτημα 'αν ξέρει από την αρχή το πιθανό σενάριο θα προσέξει περισσότερο;', Απάντηση : την πρώτη φορά ίσως όχι αλλά ίσως και ναι, την δεύτερη θα συμμετάσχει και σε ομιλία για το πως πρέπει να είναι η σωστή συντήρηση. Αν δεν εξηγηθεί όμως ποτέ τι συμβαίνει στον θεραπευόμενο κατά τη διάρκεια της θεραπείας, αυτός φλερτάρει με την ιδέα ότι η παχυσαρκία γι' αυτόν είναι ότι και ο Παρθενώνας για την Ιστορία 'πάντα εκεί'. 
Β Σενάριο :  Εδώ κυριαρχεί πολύ έντονα το συναίσθημα του απόλυτου νικητή, αίσθημα που φλερτάρει μόνο με το παρόν, αίσθημα που ενδεχομένως να ψάχνει αυτή την οδό να εκφραστεί, καταπιεσμένο. Αυτό το συναίσθημα πετάει τον ειδικό από την θεραπεία ως περιττό πια και δεν γίνεται καμία συνεδρία μετά τη μείωση του βάρους. Το χειρότερο σενάριο και μάλλον αυτό που οι περισσότεροι ακολουθούν. Από τα 20κιλά που έχουν χαθεί, μπαίνουν τα τρία πρώτα τον πρώτο μήνα, ίσως τον δεύτερο γίνουν 8 και τον τέταρτο ή τον πέμπτο 20. Οι 12 μήνες θεραπείας 'γονάτισαν' μπροστά στον ανθρώπινο εγωισμό, την βιασύνη, την μη γνώση, την πεποίθηση 'δίαιτα είναι ένα χαρτί και καθαρίσαμε'. Είναι γεγονός ότι όταν κάποιος καταφέρει να μειώσει αρκετά το βάρος του καταλαμβάνει μια θέση 'ισχυρού' και πολύ δύσκολα φεύγει μετά απ' αυτή τη θέση και θα την προστατεύσει με νύχια και με δόντια, μόνο που εδώ δεν ξέρει ότι ο εχθρός του είναι πολύ ισχυρός και τρομερά επίμονος.  
   Συμπέρασμα : η συντήρηση είναι ένα στάδιο εξισσορόπησης που για να απαντήσει ο ειδικός πόσο θα διαρκέσει θα πρέπει πρώτα να απαντήσει στην ερώτηση 'τι ξέρεις για το μέλλον'. Είναι αδύνατον να το ξέρει, το μόνο που ξέρει είναι τεχνικές και αυτές προτείνει. Η εξισσορόπηση είναι πολύ τεχνικό, πολύπλοκο και ιδιαιτέρως κυκλικό στάδιο, χρίζει πολύ μεγάλης προσοχής και στενής παρακολούθησης. Στόχος του ειδικού είναι το στάδιο της εξισσορόπησης να διαρκεί επί μακρόν και με μεγάλα διαστήματα μεταξύ των συνεδριών π.χ.μία φορά το μήνα, το τρίμηνο, το πεντάμηνο και ανοδικά, πάντα με το βλέμμα στραμμένο στην πλήρη ανεξαρτητοποίηση του θεραπευόμενου και ποτέ στην τζογαδόρικη 'οι συνήθειες σου άλλαξαν για πάντα'. Η κουλτούρα και η γνώση της εξισσορόπησης δεν υπάρχουν στην Ελλάδα ως επιστημονικές έννοιες και όταν γίνονται, γίνονται πιο πολύ επειδή ο θεραπευόμενος θεωρεί 'ας του κάνω το χατήρι' ή 'ας πω ότι το κάνω και αυτό για να να πω ότι τα έχω κάνει όλα'. Ο ρόλος του ειδικού εδώ είναι να ενώσει το πριν με το μετά, το αίσθημα του νικητή με το αίσθημα του θηρίου που τον περιμένει στη γωνία και το αίσθημα του παρόντος με το παρελθόν και το μέλλον αλλά ίσως το πιο δύσκολο, η ιστορικότητα των στιγμών των οποίων ζει τώρα, να συνδεθούν με την ηθική του υπόσταση και το μέλλον που του αξίζει.
 











Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου

Κάντε το δικό σας σχόλιο! Θα χαρούμε πολύ!