Τρίτη, 18 Ιουνίου 2013

Μια δίαιτα που ενηλικιώθηκε


 Γράφει ο Θανάσης Μακρής

Γεια σας. Η μείωση του βάρους γνωρίζουμε όλοι ότι είναι μια δύσκολη υπόθεση.
Πολλές φορές ο άνθρωπος λειτουργώντας με το ένστικτο της αυτοσυντήρησης θέλει να θεωρεί τη μείωση του βάρους ως κάτι εύκολο. Τη θεραπεία μείωσης του βάρους τα τελευταία 30 χρόνια τη γνωρίσαμε μέσα από τη μορφή του διαιτολογίου. Ο πρωταγωνιστής που ήθελε να μειώσει το βάρος του επισκεπτόταν τον διατροφολόγο του και εκείνος του σύστηνε τι διαιτολόγιο θα ακολουθήσει για να έχει τα ανάλογα αποτελέσματα. Οι δίαιτες της δεκαετίας του '80 ήταν αρκετά στερητικές με πολύ χαμηλή λήψη ενέργειας, επιδιώκοντας τα μέγιστα δυνατά αποτελέσματα, στο καλύτερο δυνατό χρόνο. Οι οδηγίες δίαιτας (δίαιτες) ενίοτε..
..υπήρχαν σε ινστιτούτα ομορφιάς, νοσοκομεία, διαιτολογικά γραφεία, κομμωτήρια, κέντρα αισθητικής, περιοδικά μόδας, τύπος life style,  με λίγα λόγια υπήρχαν παντού. Η υπερέκθεση των ανθρώπων σε κάθε είδους πληροφορία που είχε να κάνει με δίαιτα, έφερε την υπεραπλούστευση. 'Αφού βρίσκεις παντού μια δίαιτα θα αδυνατίσεις και 'συ'.  Στη δεκαετία αυτή χάθηκαν πολλά, η δίαιτα στερεοτυποιήθηκε ως λέξη και ως θεραπεία και συνδυάστηκε με τη στέρηση και τη πείνα. Τη δεκαετία του '90 τα πράγματα έγιναν λίγο καλύτερα καθώς ναι μεν το παλιό μοντέλο δεν άλλαξε αλλά εισήχθη το καινούριο που μετονόμαζε τη δίαιτα, σε διατροφή και έκανε το διαιτολόγιο πιο ‘βατή’ θεραπεία με περισσότερη ενέργεια και φαγητό και λιγότερη στερητική. Θα λέγαμε ότι επιστημονικοποιήθηκε λίγο ως όρος και ως θεραπεία. Τα στερεότυπα βέβαια άλλαξαν πολύ λίγο καθώς η λέξη δίαιτα ηχούσε τις στερητικές καμπάνες σε όποιον την άκουγε. Στα χρόνια μας η λέξη δίαιτα έχει διαφορετικό κοινό ανάλογα με την ηλικία. Ο 60άρης θα την συνδυάσει με την στέρηση, ο 45άρης ως αναγκαίο κακό συνδυασμένο με τη χοληστερίνη και λίγο με την υγεία του και ο 30άρης χρησιμοποιεί την λέξη διατροφή, συνειδητοποιημένος πια ότι η διατροφή δεν είναι στέρηση και ότι απαιτείται συστηματική θεραπεία για τη μείωση του βάρους.
    
 Τι καινούριο όμως εισήχθη την τελευταία πενταετία στο χώρο της θεραπείας μείωσης του βάρους; Θα σας το μεταφέρω όπως το άκουσα σε συνέντευξη πρόσφατα: 'πηγαίνω στον διατροφολόγο μου ο οποίος είναι και ψυχολόγος παράλληλα, ακούει όλα τα προβλήματα μου και προσπαθούμε να βρούμε λύση'. 'όταν αγχώνομαι τρώω και το συζητάω με τον διατροφολόγο μου, φταίει το άγχος'. Ψυχολογικοί όροι άρχισαν να χρησιμοποιούνται και στο χώρο της θεραπείας μείωσης του βάρους. Η παχυσαρκία και η θεραπεία της αντιμετωπίζεται πια με ψυχοδιατροφικούς όρους ή αν θέλετε να σεβαστούμε όλες τις απόψεις κάποιοι θεωρούν την παχυσαρκία διατροφική νόσο με ψυχοδιατροφική θεραπεία.  Οι διατροφολόγοι αποκτούν μέσω ειδικών σεμιναρίων ειδικές γνώσεις πάνω στην ψυχοδιατροφική θεραπεία της παχυσαρκίας και των διατροφικών διαταραχών που οδηγούν σε αυτή. Η συμπεριφορική ψυχοδιατροφική αντιμετώπιση των ασθενών είναι γεγονός και η συστηματοποίηση της θεραπείας προσφέρει ολοκληρωμένες προσεγγίσεις γνωρίζοντας με ποια πάθηση έχουμε να κάνουμε τελικά. Το στατικό μοντέλο ζυγαριά-λιπομέτρηση-μεζούρα-διαιτολόγιο, που περιόριζε το ρόλο του διατροφολόγου στο κομμάτι της διαπίστωσης και άφηνε στον ασθενή την εντύπωση ότι γνωρίζοντας το ποσοστό λίπους του είναι σαν να έλυσε και το πρόβλημα του, αρχίζει να εμπλουτίζεται.
   
  Ο διατροφολόγος έπαιξε για μεγάλο διάστημα τον ρόλο του δέκτη περιέργειας, καθώς πολλοί είχαν την περιέργεια να δουν πιο καινούριο μηχάνημα μετράει τα ποσοστά λίπους και λίγοι ήταν αυτοί τελικά που μάθαιναν γιατί έχουν υψηλά ποσοστά λίπους. Η συμπληρωματική γνώση που μας προσέφερε λοιπόν η τεχνολογία παρέμενε και αυτή εμμέσως ανεκμετάλλευτη γιατί αντιμετωπιζόταν ως αποτέλεσμα και όχι ως μέσο.  Η συμπεριφορική αντιμετώπιση διατροφικών διαταραχών που οδηγούν σε αποθήκευση λίπους, φέρνει τον διατροφολόγο στην πρώτη γραμμή της θεραπείας και πάλι, αντιμετωπίζοντας την ασθένεια από την ‘γωνία’ που πρέπει και κυρίως απαντώντας στο ένα και μοναδικό κεντρικό ερώτημα που πρέπει να απαντηθεί στον πρωταγωνιστή για να μπορεί να φτάσει στο στόχο του ‘από τι πάσχει και ποια μέθοδο θα χρησιμοποιήσει για την αντιμετώπιση της ασθένειας του’.
  
  Η γνώση έφερε απαντήσεις και αφότου αφαιρέθηκε η μάσκα της υπεραπλούστευσης ‘στείλε μου να κάνω μια δίαιτα γιατί πήρα 3 κιλά στις γιορτές’, το πρόβλημα τέθηκε στη σωστή του βάση. Ειδικοί και ασθενείς έχοντας ως σύμμαχο την εμπειρία των προηγούμενων ετών ξέρουν ότι δίνοντας απλά ένα διαιτολόγιο λύνουν περίπου το 20% του προβλήματος, ο ασθενής αφήνεται στη λύση αυτή (ίσως θέλει πολλές φορές να υπεραπλουστεύει την πάθηση του) και η λύση βαλτώνει. Ειδικός και ασθενής ψάχνουν να βρουν μετά τι έφταιξε και αυτό που σίγουρα έφταιξε είναι το εξής απλό, δεν ήξεραν τι πάθηση είχαν και δεν ήξεραν τι να κάνουν για να την αντιμετωπίσουν. Η πάθηση είναι συγκεκριμένη, έχει συγκεκριμένα χαρακτηριστικά και χρειάζεται συγκεκριμένη αντιμετώπιση. Οι επιδερμικές λύσεις τύπου ‘κάνε αυτή τη δίαιτα και θα χάσεις 3 κιλά σε μια βδομάδα’ ή ‘φάε μόνο φρούτα και θα δεις πως πέφτουν τα κιλά’ προσφέρουν προσωρινή ανακούφιση  και μεταφορά του προβλήματος στο μέλλον. Τέτοιου τύπου λύσεις προσφέρουν τη θάλασσα, το καράβι, το σωσίβιο και δεν προσφέρουν το κουπί.

     Παράδειγμα της κακής αντιμετώπισης της θεραπείας αποτελεί και το περιστατικό παρακάτω: κυρία 45 ετών ξεκινά θεραπεία μείωσης του βάρους, οι συνεδρίες είναι εβδομαδιαίες, η κυρία μειώνει τις πρώτες 8 εβδομάδες το βάρος της κατά 6 κιλά, στον τρίτο μήνα θεραπείας η κυρία μας ζητά να ελαττώσουμε τις συνεδρίες σε 2 το μήνα. Η κυρία ασυνείδητα έπραξε με αυτό το τρόπο για να μειώσει την πίεση που της ασκεί η θεραπεία, ποιο το αποτέλεσμα όμως της επιλογής της; Η κυρία ζήτησε μείωση των συνεδριών για ανάκτηση της παλιάς καθημερινότητας της και να το πούμε με απλά λόγια ήθελε ‘την πρώτη εβδομάδα να τρώει αυτό που η ίδια ήθελε και την δεύτερη να διορθώνει αυτό που έγινε’, αποτελεσματικό; Αποτελεσματικό για την ίδια, καταστροφικό για την θεραπεία της. Και εφόσον οι συνεδρίες αραίωναν τόσο πιο έκδηλο θα ήταν το φαινόμενο αυτό, αν δηλαδή οι συνεδρίες ήταν μηνιαίες, 3 εβδομάδες θα πήγαιναν για ανάκτηση ελευθερίας και μία για προσοχή και δίαιτα, σκάψαμε τον λάκκο μας δηλαδή και πέσαμε μέσα. Αν δεν το ξεκινούσε καθόλου δηλαδή θα ήταν σε πολύ καλύτερη μοίρα. Βέβαια για την ιστορία να αναφέρουμε ότι η κυρία στους 4 μήνες σταμάτησε τη θεραπεία της. Δεν θα μπορούσε να είναι διαφορετική η εξέλιξη της παραπάνω θεραπείας.  Ο πρωταγωνιστής παράλληλα με την ανακούφιση του, διαλέγει και την μη θεραπεία του. Ο ειδικός βρίσκεται λοιπόν μπροστά σε μια κρίσιμη λεπτομέρεια που μπορεί να κρίνει τα πάντα. Τι όγκο συνεδριών ή τι δοσολογία θεραπείας θα επιλέξει για τον ασθενή του. Οποιοδήποτε λάθος βήμα κρίνει τα πάντα. Είμαστε σίγουροι ότι οποιοδήποτε διαιτολόγιο και αν δινόταν, όσο και αν μεταμορφώναμε τα ‘φασολάκια’ και τα ‘ροδάκινα’ η εξέλιξη της θεραπείας θα ήταν η ίδια. Το παραπάνω φαινόμενο της τάσης ανάκτησης της ελευθερίας είναι ένα βασικό χαρακτηριστικό στις θεραπείες μείωσης βάρους. Φαντάζεστε πόσο καθοριστικό ρόλο παίζει σε μια ουσιαστική θεραπεία. Αν δεν προσπεραστεί το παραπάνω στάδιο η εξέλιξη της θα είναι αρνητική καθώς και όλες οι επόμενες προσπάθειες που θα προσκρούουν στο παραπάνω στάδιο.


    Δώσαμε μία από τις πάρα πολλές ψυχοδιατροφικές παραμέτρους της θεραπείας, αν ειδικός και πρωταγωνιστής δεν τα λάβουν σοβαρά υπόψη τους η θεραπεία είναι καταδικασμένη. Εφαρμογή διαιτολογίου χωρίς συμπεριφορική προσέγγιση της πάθησης θα έχει πολύ σύντομη διαδρομή. Γνωρίζοντας τον εχθρό μας καλύπτουμε μεγάλο μέρος της θεραπείας. 

1 σχόλιο:

  1. Δηλαδή πιστεύεται ότι μόνο αν υπάρχει εβδομαδιαία παρακολούθηση υπάρχει αποτέλεσμα?

    ΑπάντησηΔιαγραφή

Κάντε το δικό σας σχόλιο! Θα χαρούμε πολύ!