Τετάρτη, 12 Δεκεμβρίου 2012

Δυσπροσαρμοστική.. θερμιδική διαταραχή

Γράφει ο Θανάσης Μακρής

Γεια σας. Τι απαντήσαμε όταν δεχθήκαμε το παρακάτω ερώτημα. 'Ο διατροφολόγος μου, μου είπε ότι στη φάση της συντήρησης από τις 1400Kcals θα λαμβάνω 2000Kcals και δεν θα παίρνω βάρος, μα τόσες έπαιρνα πριν που είχα 30κιλά παραπάνω και έβαζα βάρος, τι θα αλλάξει τώρα, ρυθμίστηκε ο μεταβολισμός μου;' Στο σημερινό μας άρθρο θα προσπαθήσουμε να δώσουμε μια εξήγηση για το πως λειτουργεί το σώμα μας κατά την περίοδο 'μιας δίαιτας' αλλά και την περίοδο 'της συντήρησης'.

    
Θα χρησιμοποιήσουμε ένα φανταστικό παράδειγμα με  πραγματικούς αριθμούς. Η κυρία Αφροδίτη ζυγίζει περίπου 100κιλά, επιθυμεί να μειώσει το βάρος της, το βάρος αυτό την ταλαιπωρεί για περίπου 10χρόνια. Έχει 'ακουμπήσει' την 5η δεκαετία της ζωής της και κρίνει ότι το βάρος της είναι απαγορευτικό για την καλή εξελιξη της υγείας της. Η κυρία Αφροδίτη, μας αναλύει την καθημερινότητα της, με κάθε διατροφική λεπτομέρεια, βοηθώντας μας να καταλάβουμε την ημερήσια πρόσληψη ενέργειας (πόσες θερμίδες έτρωγε καθημερινά). Το συμπέρασμα του ειδικού είναι ότι η κυρία Αφροδίτη καταναλώνει περίπου 2500-3000θερμίδες ημερησίως. Το βάρος της όταν ήταν 40ετών ήταν 70κιλά. Τα 30παραπανίσια κιλά μας εξηγεί ότι μπήκαν από τα 41-43ετών, σε δύο χρόνια δηλαδή. Τη ρωτάμε με λεπτομέρειες να μας εξηγήσει τι συνέβει το διάστημα εκείνο, μας εξηγεί ότι πέρασε ένα μείζον καταθλιπτικό επεισόδιο και ότι όταν πια σταθεροποιήθηκε η κατάσταση της μετά την περιπέτεια που είχε με την υγεία της, είχε ανακαλύψει ότι το βάρος της ήταν +30κιλά. Υπήρχαν δε, μας λέει και μήνες ειδικά στην έξαρση της πάθησης της που μπορεί να έπαιρνε και 10κιλά. Η θεραπευτική της αγωγή ξεκίνησε μετά από 8μήνες, καθότι τότε διαγνώστηκε η πάθηση της και της συστάθηκε η ανάλογη θεραπεία. Στους μήνες αυτούς είχε πάρει 20κιλά. Μας λέει τα εξής 'έτρωγα πολλά γλυκά, έτρωγα συνέχεια, τσιμπολογούσα, έτρωγα πιο πολύ το βράδι, δεν κοιμόμουν καλά...' κ.τ.λ.

 Η κυρία Αφροδίτη ξεκινά με την επιθυμία να μειώσει το βάρος της, είναι 50 ετών ζυγίζει 100κιλά και ο στόχος της είναι τα 70κιλά. Έχει ξεπεράσει πια την κατάθλιψη που την ταλαιπωρούσε και αισθάνεται έτοιμη να δώσει νέα ώθηση στη ζωή και στην καθημερινότητα της. Στον πρώτο χρόνο διατροφής η κυριά Αφροδίτη μειώνει το βάρος της κατά 22κιλά και μέσα στους επόμενους 6 μήνες καταφέρνει να μειώσει το βάρος της κατά 30κιλά. Αισθάνεται εξαιρετικά χαρούμενη και δηλώνει έτοιμη να κάνει τα πάντα για να διατηρήσει το βάρος της στα -30κιλά. Ο διατροφολόγος που την παρακολουθεί της εξηγεί ότι για να διατηρήσει το μειωμένο βάρος χρειάζεται να ακολουθήσει την ίδια συνταγή με πριν, με λίγο χαλαρότητα παραπάνω. Της συστήνει από την 'επιθετική παρακολούθηση μία φορά την εβδομάδα', επισκεψιμότητα, της τάξης των 2 επισκέψεων το μήνα, σε βάθος εξαμήνου και από το εξάμηνο και μετά, μία επίσκεψη το μήνα. Η συνέχεια της θεραπείας θα επανασχεδιαστεί σύμφωνα με τις ανάγκες της πρωταγωνίστριας.

  Στο τέλος του σταδίου μείωσης του βάρους η κυρία Αφροδίτη λάμβανε 1400θερμίδες ημερησίως, ο διατροφολόγος της συστήνει κατά το στάδιο της συντήρησης σταδιακή αύξηση της ημερήσιας πρόσληψης ενέργειας κατά 100θερμίδες το μήνα. Στόχος σε διάστημα 6-8 μήνες η κυρία Αφροδίτη να λαμβάνει 2000θερμίδες ημερησίως. Έγιναν όλα όπως αρχικά είχαν σχεδιαστεί. Η κυρία Αφροδίτη* μέχρι και σήμερα, 4 χρόνια μετά την έναρξη της θεραπείας μείωσης του βάρους της, παρακολουθείται μία φορά το τρίμηνο, το βάρος της κυμαίνεται μεταξύ 69,5-70,5 κιλά. Αυτή την στιγμή λαμβάνει περίπου 2000-2300 θερμίδες ημερησίως και η απορία της παραμένει πως κατάφερε να διατηρήσει σταθερό το βάρος της ενώ έτρωγε το ίδιο με την εποχή που έπαιρνε βάρος (περίπου 2000θερμίδες);

Κάθετη μείωση ενέργειας-θερμίδων
  Ο ειδικός που την παρακολουθεί σημειώνει τις παρακάτω ενδείξεις χωρίς να μπορεί να είναι σίγουρος για 'πιθανή επέκταση' ή για 'πιθανό περιορισμό' των συμπερασμάτων του. Αν τοποθετήσουμε στον 'αριθμητή του κλάσματος' πόση ενέργεια πρέπει ή πόση ενέργεια προτείνουμε, να καταναλώνει ο πρωταγωνιστής σίγουρα ο 'παρανομαστής του κλάσματος' θα είναι το τι κατανάλωνε 'χθες'(παρελθόν). Δηλαδή πιστεύουμε ότι το πόσα κιλά θα μειωθεί το βάρος του πρωταγωνιστή αμέσως με το ξεκίνημα της νέας διατροφής είναι συνάφεια του τι κατανάλωνε χθες. Αν η μείωση της ποσότητας ενέργειας είναι 'κάθετη' (διαιτολόγια με πολύ λίγες θερμίδες) ειδικά στις πρώτες εβδομάδες το βάρος μειώνεται απότομα, δηλαδή εβδομαδιαίως παρατηρείται το φαινόμενο μείωσης του βάρους ακόμη και κατά 4 κιλά. Αν λάβει 'πεινο-διαιτολόγιο' ένας άνθρωπος λοιπόν της τάξης των 800θερμίδων ημερησίως και πριν ελάμβανε ενέργεια της τάξης των 3000θερμίδων πιθανόν το βάρος του να μειωθεί κατά 3 αλλά και 4 κιλά. Εφόσον ισχύει το παραπάνω μάλλον κάτι 'μαγικά διαιτολόγια' ή κάτι 'μαγικές διατροφές' επωνύμων-ανωνύμων είναι 'άτοπες' γιατί ισχύει και εδώ ότι δεν υπάρχει κάτι καινούριο που εφαρμόζεις και σου δίνει αποτελέσματα, απλά αλλάζεις κατά πολύ το 'χθες'. Το τι λαμβάνεται λοιπόν, στην προ-δίαιτας καθημερινότητα, είναι το σταθερό μέγεθος και οποιοδήποτε αποτέλεσμα έρχεται(σύμφωνα με τον ισχυρισμό) , γιατί αλλάζουμε προς τα κάτω(-) αυτό το μέγεθος.

Αργά ή γρήγορα, προσαρμοστική ή μη
Στην κυρία Αφροδίτη αφού μειώσαμε την ποσότητα ενέργειας που λάμβανε, μετά αρχίσαμε να την αυξάνουμε (στο στάδιο της συντήρησης) με μια μικρή διαφορά, το κάναμε πιο αργά, αν θέλετε πιο προσαρμοστικά, με αποτέλεσμα το βάρος της να μην αυξηθεί. Εδώ τίθεται επίσης ένα ακόμη ερώτημα, αν η κυρία Αφροδίτη ή ένας άλλος άνθρωπος με ημερήσια λήψη 2500θερμίδες και βάρος 70κιλά, προταθεί αύξηση ενέργειας κατά 100θερμίδες ημερησίως τον πρώτο μήνα(2600θερμίδες), τον δεύτερο μήνα κατά 200θερμίδες (2700θερμίδες), μέχρι και τον 6ο μήνα προταθεί ημερήσια κατανάλωση μέχρι και 3000θερμίδες άραγε το βάρος θα αυξηθεί; Το ερώτημα αν η πάθηση που έχουμε μπροστά μας είναι τελικά πάθηση δυσπροσαρμογής ή κατανάλωση περίσσειας ποσότητα ενέργειας, βρίσκεται μπροστά μας. Αφού λοιπόν ο οργανισμός προσαρμόζεται προς τα πάνω, γιατί δεν προσαρμόστηκε και προς τα κάτω και η κυρία Αφροδίτη ενώ πέρασε αρκετός 'προσαρμοστικός' καιρός μείωσε το βάρος κατά 30κιλά;

Οι μεταβολές του βάρους συνδέονται τελικά με τις μεγάλες αλλαγές στη ζωή μας; 
Κάτι μας θυμίζει θα λέγαμε η παραπάνω φράση καθότι 'ύποπτες' χρονικές περιόδους στη ζωή μας μπορεί να συνδέονται και με μεγάλες μεταβολές του σωματικού βάρους όπως, εφηβεία, εγκυμοσύνη, εμμηνόπαυση, απότομη έναρξη ή παύση κάποιας φυσικής δραστηριότητας (ποδόσφαιρο, γυμναστήριο κ.τ.λ.), έναρξη ή παύση καπνίσματος, στράτευση, φοιτητική ζωή κ.τ.λ. Παράλληλα γεννώνται και τα παρακάτω ερωτήματα, καλή δίαιτα ή κακό παρελθόν, πήγα καλά ή έτρωγα πολύ, κακός μεταβολισμός ή έτρωγα λίγο, με αδυνατίζουν οι πρωτείνες ή τα έτρωγα όλα άτσαλα, είναι αποτελεσματικό αυτό που εφαρμόζουμε ή ήταν λάθος ο τρόπος διατροφής μας;



*Η κυρία Αφροδίτη ανήκει στην κατηγορία των ατόμων με μικρή φυσική δραστηριότητα





Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου

Κάντε το δικό σας σχόλιο! Θα χαρούμε πολύ!