Τρίτη, 20 Μαρτίου 2012

Τρόπος Να Σκεφτείς: Η Διελκυστίνδα του Παλιού με το Καινούριο

Γράφει ο Θανάσης Μακρής

   Γεια σας. «Η τομάτα παχαίνει», «το αγγούρι αδυνατίζει», «το γκρέιπ φρούτ τουφεκίζει το λίπος» και «η μπανάνα βάζει λίπος». Σαφέστατες ασάφειες. Οι παραπάνω εκφράσεις αποτέλεσαν για δεκαετίες σλόγκαν που άκουγε κάποιος συχνά στα προποτζίδικα, στα κομμωτήρια, στα ινστιτούτα, στις καφετέριες, στα bar, ακόμη και στα γήπεδα...
Η διασπορά της παραπάνω υποτίθεται «μοναδικής αλήθειας» ήταν τέτοια που ακόμη και εξειδικευμένοι επιστήμονες άρχισαν να αναθεωρούν τις γνώσεις τους. Στερεότυπες εκφράσεις όπως : «μόνο 1 κιλό σε 1 εβδομάδα», «θέλω να μου αυξήσεις το μεταβολισμό», «τα μακαρόνια παχαίνουν», «όσο καιρό κάνω δίαιτα δεν θέλω κόκκινο κρέας», «όταν κάνω δίαιτα προσέχω», «θέλω παραπάνω αντιοξειδωτικά». Ο άνθρωπος «το βιολί του» αλλά και οι διατροφικές διαταραχές το δικό τους. Οι ίδιοι άνθρωποι που μου εξέφραζαν τις παραπάνω απόψεις ήταν οι ίδιοι άνθρωποι που ισχυριζόντουσαν ότι τα ήξεραν όλα, ότι ήξεραν πώς να αδυνατίσουν και ότι είχαν την απαραίτητη γνώση περί διατροφής. Παρατηρούσα όμως ότι τα αποτελέσματα δεν ερχόντουσαν ποτέ για τους ανθρώπους αυτούς. Άρχισα να αναρωτιέμαι τελικά πόσο εύκολο είναι για τον άνθρωπο να αλλάξει στερεότυπα που τον κατακλύζουν, πόσο δεκτικός είναι σε κάτι πέρα απ’ αυτά, να αλλάξει τις συνήθειες του. Αυτό που πραγματικά διαπίστωσα είναι ότι πολλοί ήθελαν να αδυνατίσουν, πολλοί ήθελαν έναν καινούριο καλό εαυτό, αυταρέσκεια, αυτοπεποίθηση, υγεία, αυτοσυγκράτηση, όρια. Αλλά δεν ήθελαν να ακούσουν τον τρόπο, γιατί τα στερεότυπα συγκρούονταν με το καινούριο. Στερεότυπα λοιπόν απέναντι σε έναν δυσκίνητο εαυτό και στη μέση το αδυνάτισμα και πίσω από το αδυνάτισμα το χάος, διαβήτης, υπέρταση, κατάθλιψη, νεφροπάθειες, καρδιοαγγειακά προβλήματα….
  
 Ο όρος Στερεότυπο εισήχθη αρχικά από τον δημοσιογράφο Walter Lippman (1992) ο οποίος τα χαρακτήρισε σαν «εικόνες στο κεφάλι μας» ή «χάρτες του κόσμου» που μας βοηθούν να χειριστούμε πολύπλοκες πληροφορίες από το περιβάλλον. Τα στερεότυπα και η προκατάληψη αποτελούν συμπτώματα ενδοατομικής σύγκρουσης που επιλύεται με την ενεργοποίηση κάποιου μηχανισμού άμυνας. Ο Henri Tajfel πρότεινε ότι τα στερεότυπα προκύπτουν από μια διαδικασία κατηγοροιοποίησης, απλοποιούμε τα πολύπλοκα ερεθίσματα που δεχόμαστε από το περιβάλλον και είναι επακόλουθο της τάσης των ατόμων να απλοποιούν τα πράγματα ώστε να μπορούν να τα χειριστούν.
  
 Στο ερωτηματολόγιο που έχω ετοιμάσει για την κυρία Χ. της ζητώ να μου απαντήσει για το ποιό βραδινό παχαίνει περισσότερο. Η κυρία Χ. μου απαντούσε σε όλες τις ερωτήσεις ότι το βραδινό που έχει κρέας ανεξαρτήτου ποσότητας παχαίνει περισσότερο, στην ερώτηση μου «γιατί» απαντούσε «αυτό γνωρίζω». Η άποψη της κυρίας Χ. (έπειτα από συζήτηση) προερχόταν από μια μίξη απόψεων, γονέων, γειτόνων, παλιών συνηθειών, ακουσμάτων από τη τηλεόραση, δική της γνώμη κ.τ.λ. Είχε δομήσει τις απαντήσεις μέσα της, με τέτοιο τρόπο, που οι καινούριες σωστότερες επιλογές που της πρότεινα εγώ είχαν πολύ λίγο χώρο για να εισαχθούν.
  
 Στις πρώτες συνεδρίες με τους πελάτες-ασθενείς ρωτώ συχνά για τις αλλαγές τις οποίες εισάγω στην καθημερινότητα τους «εύκολο ή δύσκολο», οι απαντήσεις που παίρνω στο 90% των ερωτήσεων είναι «εύκολο». Όταν η παραπάνω διατροφική συμβουλή συγκρούεται όμως με την άκαμπτη καθημερινότητα παράγεται ο παλιός εαυτός. Ο Κύριος Μ. τρώει 4 φορές την εβδομάδα κόκκινο κρέας, αποφασίσαμε για 2 μήνες τις 4 φορές να τις μειώσουμε σε 3. Στις 3 πρώτες εβδομάδες η αλλαγή δεν είχε επιπτώσεις, από την 4η εβδομάδα και μετά άρχισε και πάλι να ζητά λίγο παραπάνω κρέας.
    
Ο λύση του προβλήματος έρχεται με την αλλαγή των στερεοτύπων, που ακούγεται απλό δεν είναι και τόσο. Απαιτείται δουλειά, διάθεση και υπομονή για να αποφύγετε και εσείς να ανήκετε στην κατηγορία αυτών που δηλώνουν «μια ζωή κάνω δίαιτα». «Μια ζωή κάνω δίαιτα» γιατί «μια ζωή δεν έκανες μια φορά σωστή δίαιτα».

*Θα επανέρθουμε στο παραπάνω θέμα για να προτείνουμε λύσεις, αναμένετε άρθρο αλλαγή στερεοτύπων
 

4 σχόλια:

  1. Σας έχω καλύτερο... παχαίνει ο αέρας και το νερό! Κλασσικές εκφράσεις που τις έχω ακούσει ουκ ολίγες φορές! Αν δεν μάθει ο ίδιος ο άνθρωπος να χειρίζεται το φαγητό του όπως πρέπει, θα συνεχίζει να ακούει αρλούμπες και να κάνει τύπους διατροφών αταίριαστους για τον οργανισμό του, που πάντα τον κουράζουν και πάντα σταματά για να ξαναμπεί στον ίδιο φαύλο κύκλο.

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Πολύ σωστά Μάρσι! Είναι σημαντικό να αναλαμβάνουμε την ευθύνη του εαυτού μας και να μην ενοχοποιούμε το φαγητό. Σε ευχαριστούμε πολύ για το σχόλιο σου! :)

      Διαγραφή

Κάντε το δικό σας σχόλιο! Θα χαρούμε πολύ!